Święty Mikołaj to jeden z tych świętych, którzy zdają się nie przemijać. Choć żył dawno temu w słonecznej Licji, jego dobroć była jak światło latarni morskiej – widoczne z daleka, prowadzące zagubionych do bezpiecznego brzegu. Był biskupem Myry, człowiekiem wielkiego serca, który każdą swoją decyzją udowadniał, że najwięcej posiada ten, kto potrafi dzielić się z innymi. Jest świętym bardzo zapracowanym, to patron panien na wydaniu, piekarzy, mieszczan, ubogich, dzieci, uczniów, rolników oraz żeglarzy.

Był biskupem Myry, człowiekiem o ogromnej wrażliwości i odwadze. Cały swój majątek oddał ubogim, a sam żył skromnie, z miłością pochylając się nad cierpiącymi podczas zarazy. Jego życie było świadectwem cichej, ale niezwykle głębokiej dobroci – tej, która nie potrzebuje rozgłosu, ale działa tam, gdzie jest największa potrzeba. Nic dziwnego, że po jego śmierci, w połowie IV wieku, ludzie opowiadali o cudach, jakie czynił, i prosili go o pomoc tak, jak prosi się najlepszego przyjaciela.

Relikwie świętego spoczęły w Bari, a jego kult rozwinął się zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. W Krakowie kościół i parafia św. Mikołaja od wieków przypominają, że jest to święty bliski ludziom prostym, zagubionym i potrzebującym wsparcia.

Najbardziej wzruszającą opowieścią z jego życia jest ta o trzech córkach ubogiego sąsiada. Gdy groziło im nieszczęście i bieda mogła popchnąć je na złą drogę, Mikołaj pod osłoną nocy wrzucił do ich domu trzy bryły złota – dyskretnie, bez oczekiwania na podziękowanie. Ten gest czystej, bezinteresownej miłości stał się inspiracją do powstania „Skrzynki św. Mikołaja” ks. Skargi, która przez długie lata ratowała dziewczęta przed biedą i dawała im szansę na godne życie.

W Polsce dzień 6 grudnia był kiedyś świętem pełnym blasku, modlitw i pieśni. W Krakowie wypiekano piernikowe „Mikołajki”, które miały smakować jak dobro – słodko, prosto i rodzinnie. Dzieci budziły się tego dnia z bijącym sercem, licząc na cud małego upominku pod poduszką.

Z czasem święty Mikołaj zaczął pojawiać się osobiście – w biskupiej kapie, z pastorałem w dłoni, w towarzystwie anioła i diabła. Dziś znamy go w czerwonym kubraku, z północy, zawsze w drodze, zawsze z prezentami. Jednak pod tą współczesną maską kryje się to samo, co przed wiekami: człowiek, który wierzył, że dobro może odmieniać życie, choćby drobnym, cichym gestem.

Święty Mikołaj jest więc nie tylko postacią z legend i obrazów. To symbol życzliwości, która może rozbłysnąć w każdym z nas – zwłaszcza wtedy, gdy zupełnie nie oczekuje się wdzięczności. Niezależnie od epoki, jest jak dobry kapitan – prowadzi przez ciemności, przywraca nadzieję i przypomina, że nawet najmniejszy gest dobroci może być jak światło na końcu długiego rejsu.