STS Gorch Fock II  to żaglowiec szkolny, trzymasztowy bark. Długość kadłuba 81,44 m, wraz z bukszprytem 89,32 m, na linii wodnej 70,2 m. Szerokość kadłuba 12 m. Wyporność standard 1819 ton, maks. 2005 ton. Powierzchnia żagli – do 1952 m². Silnik pomocniczy o mocy 1659 KM (1220 kW). Prędkość pod żaglami – 13-15 w. Obecnie załoga stała liczy 67 członków oraz 200 uczniów. Zbudowany w 1958 według zmodyfikowanych planów pierwszego „Gorcha Fock”a, służy wciąż jako żaglowiec szkolny niemieckiej marynarki wojennej (Bundesmarine). W regatach olimpijskich w sierpniu 1972 roku uległ o 5 minut na mecie w pobliżu latarniowca „Skagen” polskiej fregacie „Dar Pomorza”. Był pierwszym niemieckim (RFN) okrętem wojennym, który po II wojnie światowej złożył wizytę w polskim porcie (1974, Gdynia). Do 2001 roku przepłynął 550 000 mil morskich. Jest szybkim żaglowcem – wygrywa wiele prestiżowych regat (Tall Ships’ Races). Gorch Fock jest jedynym okrętem Bundesmarine, jaki odbył dwie podróże dookoła świata. Druga podróż miała miejsce w latach 1996-97 i była najdłuższą podróżą niemieckiego okrętu wojennego po II wojnie światowej. Jest kontynuatorem misji pierwszego statku o tej samej nazwie. „Gorch Fock”  to tradycyjna nazwa niemieckich żaglowców szkolnych, na cześć niemieckiego poety i pisarza marynisty Johanna Kinau (1880-1916), publikującego pod pseudonimem literackim Gorch Fock. SV „Gorch Fock” I to także trzymasztowy bark.

Długość kadłuba 73,6 m, na linii wodnej 62 m, szerokość kadłuba 12 m. Wyporność standard 1354 ton, maks. 1545 ton. Powierzchnia żagli – 1797 m², silnik pomocniczy o mocy 360 KM (264 kW). Zbudowany został w 1933 w Niemczech w Hamburgu i wszedł do służby jako żaglowiec szkolny niemieckiej marynarki wojennej Kriegsmarine. Został zatopiony przez własną załogę 1 maja 1945 r. w Stralsundzie. Podniesiony, został przekazany marynarce ZSRR jako zdobycz wojenna i otrzymał nazwę „Towariszcz” (Товарищ). Po remoncie zwiększono mu powierzchnię żagli do 1900 m² i zainstalowano silnik większej mocy (520 KM). W 1951 ponownie wszedł do służby jako żaglowiec szkolny, jego portem macierzystym była Odessa.

Starszy bliźniak żaglowca

Wciąż istnieje żaglowiec „Gorch Fock”, który przez lata bardziej znany był pod nazwą „Towariszcz”, jako że został przejęty po wojnie przez ZSRR w ramach reparacji wojennych. Zbudowany został w 1933 w Niemczech w Hamburgu i wszedł do służby jako żaglowiec szkolny niemieckiej marynarki wojennej Kriegsmarine. Został zatopiony przez własną załogę 1 maja 1945 r. w Stralsundzie. Podniesiony, został przekazany marynarce ZSRR jako zdobycz wojenna i otrzymał nazwę „Towariszcz”. Po remoncie zwiększono mu powierzchnię żagli do 1900 m² i zainstalowano silnik większej mocy (520 KM). W 1951 ponownie wszedł do służby jako żaglowiec szkolny, jego portem macierzystym była Odessa. „Towariszcz” uczestniczył w licznych regatach wielkich żaglowców. W roku 1974 statek uczestniczył w pierwszej „Operacji Żagiel”, której jednym z portów etapowych była Gdynia. Odniósł wtedy zwycięstwo w regatach. Po rozpadzie ZSRR do 1993 „Towariszcz” pływał pod banderą handlową Ukrainy, jego portem macierzystym był Chersoń nad Dnieprem. Ponieważ stan żaglowca się pogarszał, nieremontowany z braku funduszy, w 1995 popłynął do Anglii (Newcastle upon Tyne), gdzie miał być wyremontowany z prywatnych funduszy.

Z powodów finansowych, nie został jednak wyremontowany, ale w 1999 roku przepłynął do Niemiec, do Wilhelmshaven, gdzie został zakupiony przez stowarzyszenie Tall-Ship Friends Deutschland. W 2003 został przetransportowany do Stralsundu, który stał się jego portem macierzystym, a 29 listopada 2003 żaglowiec ponownie został przemianowany na „Gorch Fock”. Prace remontowe przeciągały się, koszty rosły. Z pierwotnie zakładanych 10 milionów euro zrobiło się 35 milionów, następnie 755 milionów i wielu kwestionowało celowość kontynuowania prac. Na ratunek żaglowcowi pospieszyła minister obrony rządu federalnego, Ursula voon den Leyen, która zdecydowała o przekazaniu niezbędnych środków.

Aktualnie jest statkiem-muzeum, aczkolwiek zbierane są fundusze w celu doprowadzenia go do zdolności do pływania. Trzy podobnego typu, lecz nieco większe jednostki, zbudowane w Hamburgu w latach 1935-1938 również pływają do dziś: „Eagle”, ex „Horst Wessel”, „Sagres III”, ex „Albert Leo Schlageter”) i „Mircea”. W 1958 roku na podstawie oryginalnych planów zbudowano w Hamburgu replikę żaglowca, statek „Gorch Fock II”, który żegluje do dzisiaj.

fot otwierające: Kapitel/ Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International license.

fot. Marek Słodownik (prawa zastrzeżone)